49η Διεθνής Ολυμπιάδα Χημείας

Άλλη μία μεγάλη επιτυχία προστέθηκε στην ιστορία των ελληνικών ομάδων που συμμετείχαν σε διεθνείς επιστημονικές ολυμπιάδες, καθώς στην 49η ΔΙΕΘΝΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ  (49η ICHO) που πραγματοποιήθηκε στην Ταϊλάνδη, από 6 έως 15 Ιουλίου 2017, η Ελλάδα κατέκτησε δύο χάλκινα μετάλλια. Πιο συγκεκριμένα, τα μετάλλια κατέκτησαν ο απόφοιτος μαθητής της Γ΄ Λυκείου Ευστράτιος Τσακαλίδης και ο τελειόφοιτος μαθητής της Β΄ Λυκείου Αλέξανδρος Τερζόπουλος.

Καθοριστική για την επιτυχία της ελληνικής αποστολής υπήρξε η συμβολή των μελών του Τμήματος Χημείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και ιδιαίτερα μελών ΔΕΠ και ΕΔΙΠ των εργαστηρίων Ανόργανης και Οργανικής Χημείας. Το Τμήμα Χημείας ευχαριστεί θερμά τους καθηγητές Νικόλαο Ψαρουδάκη, Κωνσταντίνο Μεθενίτη, Σπύρο Κοϊνη, Παναγιώτη Κυρίτση, Αθανάσιο Χρυσανθόπουλο, Παναγιώτα Μηνακάκη, τα μέλη ΕΔΙΠ Αντρέα Μορέ, Κατερίνα Πασχαλίδου, Εσθήρ Σακκή και  τους μεταπτυχιακούς φοιτητές Α. Θυμιόπουλο, Φ. Μπεχράκη,  Κ. Αγγελοπούλου που συμμετείχαν στην προετοιμασία, για τον κόπο, τον χρόνο και την αφοσίωση με την οποία εκπαίδευσαν τους πρωτεύσαντες μαθητές στην Α’ φάση του 31ου Πανελλήνιου Μαθητικού Διαγωνισμού Χημείας, αλλά και για  την άψογη οργάνωση αδιάβλητης διαδικασίας επιλογής των τεσσάρων εκπροσώπων της Ελλάδας στην 49η Διεθνή Ολυμπιάδα Χημείας.

Οι Διεθνείς Ολυμπιάδες  Χημείας είναι ένας θεσμός υψηλοτάτου επιστημονικού επιπέδου όπου συμμετέχουν τα μεγαλύτερα ταλέντα στον χώρο της Χημείας από όλο τον κόσμο. Από ελληνικής πλευράς, η Ένωση Ελλήνων Χημικών διοργάνωσε Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό Χημείας, οι πρωτεύσαντες μαθητές του οποίου εκπαιδεύθηκαν εντατικά επί δύο εβδομάδες στο Τμήμα Χημείας τόσο σε θεωρητικά όσο και σε εργαστηριακά θέματα. Χορηγός της ομάδας ήταν το Ίδρυμα Ωνάση.

Οι επιτυχίες σε τέτοιου υψηλοτάτου επιπέδου διεθνείς διοργανώσεις αποτελούν πνοή ελπίδας στις δύσκολες εποχές που βιώνουμε υπογραμμίζοντας ότι το ταλέντο και η σκληρή δουλειά της νέας γενιάς σε συνδυασμό με υψηλού επιπέδου εκπαίδευση οδηγούν στην αριστεία και στις επιστημονικές διακρίσεις.

Ευχαριστίες Θερινού Σχολείου ΠΜΣ: “ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ”

Με ευκαιρία της λήξης του θερινού Σχολείου “Υπολογιστικές και Πειραματικές Μέθοδοι Προσδιορισμού Δομής-Ιδιοτήτων Συμπλόκων Ενώσεων και Ανόργανων Υλικών” που διοργανώθηκε από το ΠΜΣ “‘Ανόργανη Χημεία και Εφαρμογές της στη Βιομηχανία” του Τμήματος μας μεταξύ 19-22 Ιουνίου, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε όλους όσους συνέβαλλαν στη επιτυχία του. Τους εισηγητές από τον “ΕΚΕΦΕ” Δημόκριτο, Ερευνητές κκ. Γ. Μήτρικα, Α. Ραπτοπούλου και Β. Ψυχάρη αλλά και τα μέλη ΔΕΠ του Τμήματος μας κκ. Σ. Κοϊνη και Α. Χρυσανθόπουλο. Επίσης ένα μεγάλο ευχαριστώ ανήκει στους 30 μεταπτυχιακούς φοιτητές (α’ και β΄κύκλου) από το Τμήμα μας αλλά και τον Δημόκριτο και το ΕΜΠ που με την ζωντάνεια τους και τις αδιάκοπες ερωτήσεις τους συνέβαλλαν στην επιτυχία του εγχειρήματος και μας ωθούν να συνεχίσουμε κάθε προσπάθεια για την πολύπλευρη εκπαίδευσή τους στην έρευνα.

 

Μεγάλος Αριθμός Υποψηφίων Διδακτόρων και Μεταδιδακτόρων του Τμήματος Χημείας ΕΚΠΑ που έλαβε Υποτροφία από το ΕΛΙΔΕΚ και το ΙΚΥ

Με ιδιαίτερη χαρά και ικανοποίηση το Τμήμα Χημείας διαπιστώνει ότι ένας μεγάλος αριθμός υποψηφίων διδακτόρων του και μεταδιδακτόρων του διεκδίκησε με επιτυχία μέσα από ανταγωνιστικές διαδικασίες και έλαβε υποτροφίες είτε από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ) είτε από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ).  Αξίζουν θερμά συγχαρητήρια σε όλους αυτούς, αλλά και σε όσους συμμετείχαν σε αυτή τη διαδικασία αλλά δεν κατέστη δυνατόν να χρηματοδοτηθούν στη φάση αυτή, αν και είχαν αξιόλογες επιδόσεις.

Η επιτυχία όλων αυτών των νέων επιστημόνων αποδεικνύει τα υψηλά τους προσόντα αλλά συγχρόνως και το υψηλό επίπεδο έρευνας που διεξάγεται στα Εργαστήρια του Τμήματος Χημείας. Σε περιστάσεις εξαιρετικά δύσκολες από οικονομικής άποψης, το Τμήμα Χημείας συνεχίζει να διεξάγει έρευνα υψηλής ποιότητας και να διατηρεί και να επεκτείνει τις εστίες αριστείας του. Η νεανική ορμητικότητα των υποψηφίων διδακτόρων και μεταδιδακτόρων σε συνδυασμό με τη γνώση και την εμπειρία των μελών ΔΕΠ είναι βέβαιο ότι μόνο επιτυχίες μπορεί να φέρει στο Τμήμα μας και στο Πανεπιστήμιό μας.

Σε όλους των υποψηφίους διδακτόρες και μεταδιδάκτορες που έλαβαν υποτροφία από το ΕΛΙΔΕΚ και το ΙΚΥ, ευχόμαστε θερμά συγχαρητήρια και καλή επιτυχία στο ερευνητικό τους έργο.

 

ΕΛΙΔΕΚ Υποψήφιοι διδάκτορες
  1. Aalizadeh Reza (Αναλυτική)
  2. Αδαμοπούλου Αργυρώ (Περιβάλλον)
  3. Βουτυρίτσα Έρρικα (Οργανική)
  4. Δαμάλας Δημήτρης (Αναλυτική) 
  5. Ζουγανέλλης Σταύρος (Βιομηχανική)
  6. Νέγκα Αλκμήνη (Βιομηχανική)
  7. Κουκουλάκης Κώστας (Αναλυτική)
  8. Κόλλια Ελένη (Τρόφιμα)
  9. Κούλης Γεώργιος (Αναλυτική) 
  10. Κυριακίδη Σοφία (Οργανική)
  11. Νίκα Αναστασία (Βιομηχανική)
  12. Παντελιά Άννα (Οργανική)
  13. Παπαδάκη Ευανθία (Οργανική)
  14. Πέππας Αναστάσιος (Ανόργανη)
  15. Τριανταφυλλίδη Ιερασία (Οργανική)
  16. Χριστακόπουλος Παναγιώτης (Βιομηχανική)

 

ΙΚΥ Υποψήφιοι διδάκτορες
  1.  Βουτυρίτσα Έρρικα (Οργανική)
  2. Μαυρέας Κωστής (Οργανική)
  3. Παντελιά Άννα (Οργανική)
  4. Σκανδάλης Αθανάσιος (Βιομηχανική)
  5. Σταθουράκη Μαλβίνα (Βιομηχανική)
ΙΚΥ Μεταδιδάκτορες
  1. Δασενάκη Μαριλένα (Αναλυτική)
  2. Ζαφειράκη Έρρικα (Περιβάλλον)
  3. Κόκκινος Χρήστος (Αναλυτική)
  4. Κόκοτου Μαρούλα (Οργανική)
  5. Μάρκου Αθηνά (Αναλυτική)
  6. Φερεντίνος Ελευθέριος (Ανόργανη)
  7. Χοινόπουλος Ιωάννης (Βιομηχανική) 

Ημέρες Ανοικτών Πυλών Τμήματος Χημείας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (29 Μαρτίου και 6 Απριλίου 2017)

Το Τμήμα Χημείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στις 29 Μαρτίου και 6 Απριλίου 2017 άνοιξε τις πύλες του και υποδέχτηκε μαθήτριες και μαθητές Γυμνασίων και Λυκείων δίνοντάς τους την ευκαιρία να επισκεφθούν χημικά εργαστήρια και να ανακαλύψουν τη μαγεία της Χημείας. Η εκδήλωση αυτή είχε σκοπό να κάνει ευρύτερα γνωστές τις δραστηριότητες του Τμήματος Χημείας και τη σημασία της Χημείας.

Από τον Ιανουάριο του 2017, ύστερα από εισήγηση του Προέδρου του Τμήματος, η Επιτροπή Διαλέξεων και Εκδηλώσεων του Τμήματος ξεκίνησε την οργάνωση της υποδοχής πολλών σχολείων σε μια κοινή ημέρα. Μετά από διανομή της πρόσκλησης για εκδήλωση ενδιαφέροντος μέσω σχολικών συμβούλων, η επιτροπή άμεσα κατακλύστηκε από πολύ μεγάλο αριθμό αιτημάτων. Λόγω του μεγάλου αριθμού των ενδιαφερομένων, το Τμήμα Χημείας αφιέρωσε δύο ημέρες (29 Μαρτίου και 6 Απριλίου) και υποδέχθηκε 30 σχολεία από όλη την Αττική και περίπου 1200 μαθήτριες και μαθητές σε τέσσερις διαφορετικές ομάδες.

Για κάθε ομάδα σχολείων, η εκδήλωση ξεκινούσε στο μεγάλο αμφιθέατρο του τμήματος, όπου οι επισκέπτες παρακολουθούσαν μια γενική παρουσίαση από τον πρόεδρο του Τμήματος Καθηγητή κ. Γεώργιο Κόκοτο με θέμα τη Χημεία, τους κλάδους της, τις εφαρμογές της και τη σχέση της με την καθημερινή ζωή. Κατόπιν οι μαθητές διακινούνταν σε επιμέρους ομάδες των 25 ατόμων περίπου και επισκέπτονταν τρία από τα εργαστήρια του Τμήματος. Εκεί παρακολουθούσαν ποικιλία χημικών αντιδράσεων και διαδικασιών παρατηρώντας με διαφόρους τρόπους τις συντελούμενες μεταβολές και λάμβαναν επεξηγήσεις των παρατηρούμενων φαινομένων από το προσωπικό.

Για την υποδοχή και ξενάγηση των μαθητών εργάσθηκαν εθελοντικά και με μεγάλο ενθουσιασμό 55 φοιτητές, προπτυχιακοί όλων των ετών και μεταπτυχιακοί. Για τις παρουσιάσεις στα επιμέρους εργαστήρια εργάσθηκαν σχεδόν όλα τα μέλη του διδακτικού προσωπικού του Τμήματος και ισάριθμο πλήθος μεταπτυχιακών φοιτητών. Το εγχείρημα της ταυτόχρονης επίσκεψης τόσων μαθητών χαρακτηρίστηκε ως ιδιαίτερα επιτυχημένο από όλους τους συμμετέχοντες, δηλ. τους ίδιους τους μαθητές, τους συνοδούς καθηγητές τους, τους φοιτητές που τους ξενάγησαν στους χώρους και το προσωπικό του Τμήματος Χημείας που τους φιλοξένησε.

Η Διοίκηση του Τμήματος Χημείας επιθυμεί να ευχαριστήσει όλους τους μαθητές, τις μαθήτριες και τους συνοδούς καθηγητές για το εξαιρετικά μεγάλο ενδιαφέρον να επισκεφτούν το τμήμα, αλλά και όλους τους εθελοντές φοιτητές, τον Επ. Καθηγητή κ. Αθανάσιο Τσεκούρα (που είχε τον γενικό συντονισμό των επισκέψεων), την Επιτροπή Διαλέξεων και Εκδηλώσεων και το προσωπικό του Τμήματος που συμμετείχε με ενθουσιασμό στην εκδήλωση. Τα ενθουσιώδη σχόλια, αλλά και το ενδιαφέρον όλων των συντελεστών, οδήγησαν το Τμήμα Χημείας στη δέσμευση να επαναλάβει παρόμοιες εκδηλώσεις και τα επόμενα χρόνια.

Ο Πρόεδρος του Τμήματος Χημείας
Γεώργιος Κόκοτος
Καθηγητής

Παρουσίαση πυροσβεστικών μέσων και τρόπων πυρόσβεσης στους φοιτητές και το προσωπικό του τμήματος

Tην Τετάρτη 22 Μαρτίου 2017 δύο επιπυραγοί του 4ου Πυροσβεστικού Σταθμού Αθηνών (Αμπελοκήπων, όπου υπάγεται η πανεπιστημιούπολη) του Πυροσβεστικού Σώματος έκαναν παρουσίαση πυροσβεστικών μέσων και τρόπων πυρόσβεσης στους φοιτητές και το προσωπικό του τμήματος στο Αμφιθέατρο Α15 και σε παρακείμενο υπαίθριο χώρο.

Οι παριστάμενοι έλαβαν οδηγίες πώς να ενεργήσουν αν αντιληφθούν πυρκαγιά στα πρώτα στάδια, πώς να αντιμετωπίσουν μια φωτιά με απλά μέσα ή με πυροσβεστήρες, πώς να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους και να αναζητήσουν οξυγόνο κοντά στο έδαφος, πώς να καλέσουν την Πυροσβεστική στο 199 και να δώσουν πληροφορίες για την φωτιά και την θέση τους. Έγινε αναλυτική περιγραφή των χαρακτηριστικών και του τρόπου χειρισμού των συνηθέστερων πυροσβεστήρων, οι οποίοι είναι ξηράς κόνεως και διοξειδίου του άνθρακα.

Επιπλέον δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στα μέτρα που μπορεί ο καθένας να λάβει ώστε να μην γίνει ο ίδιος πρόξενος πυρκαγιάς κυρίως με το να μην αφήνει συσκευές σε λειτουργία χωρίς επιτήρηση.

Ο ομιλητής αναφέρθηκε σε αρκετά περιστατικά στα οποία η κατάσταση πήρε κακή τροπή είτε από έλλειψη ψυχραιμίας, είτε από μη λήψη κατάλληλων προληπτικών μέτρων, είτε από αποτυχία ή αδυναμία των εμπλεκομένων να ακολουθήσουν τους παραπάνω απλούς κανόνες.

Στη συνέχεια οι παριστάμενοι είχαν την ευκαιρία να χειρισθούν οι ίδιοι σε ανοιχτό χώρο τους δύο τύπους πυροσβεστήρων σβήνοντας μικρές φωτιές υφασμάτων και πετρελαίου.

Η ερευνητική ομάδα ACTC Lab 3η διεθνώς στον τομέα της υγρής βιοψίας

Η υγρή βιοψία (liquid biopsy) αποτελεί σήμερα την αιχμή του δόρατος στην έρευνα του καρκίνου και αποτελεί μία καινοτόμο προσέγγιση αντιμετώπισης των ασθενών. Παρέχει την δυνατότητα παρακολούθησης της εξέλιξης του όγκου σε πραγματικό χρόνο μέσω μίας απλής μη-επεμβατική αιμοληψίας και ενδείκνυται κυρίως για τις περιπτώσεις εκείνες όπου η κλασική βιοψία καθίσταται δύσκολη έως αδύνατη, αλλά όχι μόνο. Συγκεκριμένα η υγρή βιοψία περιλαμβάνει την ανίχνευση, καταμέτρηση και τον μοριακό χαρακτηρισμό των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων (circulating tumor cells, CTCs) στο περιφερικό αίμα ασθενών με καρκίνο, αλλά και την ανάλυση στο πλάσμα μεταλλάξεων συγκεκριμένων γονιδίων και γενετικών αλλαγών στο εξωκυττάριο καρκινικό DNA (circulating tumor DNA, ctDNA), ή κυκλοφορούντων microRNAs (circulating miRNAs). Η υγρή βιοψία προσφέρει μια καινοτόμο μη-επεμβατική προσέγγιση, η οποία επιτρέπει τη συνεχή λήψη πληροφοριών σχετικά με την εξέλιξη του όγκου, με σκοπό την πρόγνωση, αλλά και την επιλογή ασθενών για την χορήγηση συγκεκριμένης θεραπείας.
Στον τομέα αυτό η Ερευνητική ομάδα Ανάλυσης Κυκλοφορούντων Καρκινικών Κυττάρων (ACTC lab, http://en.actc-lab.chem.uoa.gr/) της Καθ. Ε. Λιανίδου, στο Τμήμα Χημείας του ΕΚΠΑ δραστηριοποιείται ενεργά κατά τα τελευταία 15 χρόνια, και είναι πρωτοπόρα σε διεθνές επίπεδο, όπως αυτό πιστοποιείται από την πληθώρα των ερευνητικών δημοσιεύσεων, ερευνητικών προγραμμάτων, αλλά και της διεξαγωγής τριών διεθνών συνεδρίων, με θέμα την Υγρή Βιοψία. Με βάση πρόσφατα δεδομένα, η ερευνητική ομάδα της Καθ. Ε. Λιανίδου στο ΕΚΠΑ κατατάσσεται ως προς τις δημοσιεύσεις τρίτη διεθνώς στον τομέα της υγρής βιοψίας, σε σύγκριση με μεγάλα διεθνή κέντρα (https://www.linknovate.com/search/?query=liquid+biopsy).

Liquid biopsy consists today one of the most important research topics in the fight against cancer, and represents a novel approach for the selection of patients for individualized treatments. Liquid biopsy provides the potential to follow tumor evolution over time, through simple and non-invasive blood tests, especially in cases where the classic biopsy approach is not feasible. The liquid biopsy approach consists of detection, enumeration and molecular characterization of circulating tumor cells (CTCs) in peripheral blood, or detection of specific alterations in circulating tumor DNA (ctDNA), such as mutations, and methylation, or circulating miRNAs in plasma. This novel approach provides continuous information on tumor evolution and is very important for prognosis and patient selection for individualized treatments.
The Analysis of Circulating Tumor Cells Research team of Prof. Evi Lianidou (ACTC lab, http://en.actc-lab.chem.uoa.gr/), based in the Department of Chemistry, in the National and Kapodistrian University of Athens (NKUA), is working on this area during the last 15 years and is widely recognized based on publications, research grants and the organization of three International meetings on liquid biopsy up to now. It is our pleasure to announce that based on recent data (https://www.linknovate.com/search/?query=liquid+biopsy), the ACTC research group, led by Prof. Evi Lianidou in the Department of Chemistry in NKUA is recognized as one of the top research groups worldwide in the area of liquid biopsy.

Η Ακαδημία Αθηνών Βραβεύει τον επικ. Καθηγητή Χριστόφορο Κόκοτο

Η Ακαδημία Αθηνών, στις 22 Δεκεμβρίου 2016 στα πλαίσια της Πανηγυρικής της Συνεδρίας, βράβευσε τον Επίκουρο Καθηγητή Οργανικής Χημείας Χριστόφορο Κόκοτο και τον συνεργάτη του Δημήτριο Λημνιό με το βραβείο Χίλδεγαρδ Ζέρβα για την ανάπτυξη ενός Πράσινου και φιλικού προς το περιβάλλον Οργανοκαταλυτικού πρωτοκόλλου εποξείδωσης, εργασία που πραγματοποιήθηκε εξ ολοκλήρου στο Εργαστήριο Οργανικής Χημείας του ΕΚΠΑ. Η αντίδραση αυτή είναι μεγάλης σημασίας για τη Χημική Βιομηχανία και ειδικότερα για τη Φαρμακευτική Βιομηχανία, διότι τα εποξείδια αποτελούν σημαντικά ενδιάμεσα για τη σύνθεση πολλών φαρμάκων και προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Ο Επίκ. Καθηγητής Χριστόφορος Κόκοτος, απόφοιτος του Τμήματος Χημείας του ΕΚΠΑ, πραγματοποίησε τις διδακτορικές του σπουδές στην Ασύμμετρη Οργανική Σύνθεση στο University of Bristol, UK με τον διεθνούς φήμης Καθηγητή Varinder Aggarwal και στη συνέχεια πραγματοποίησε μεταδιδακτορική έρευνα στο Princeton University, USA με τον πρωτεργάτη της Οργανοκατάλυσης, Καθηγητή David W. C. MacMillan πάνω σε θέματα Οργανοκατάλυσης και Φωτοκατάλυσης. Από το 2014 υπηρετεί στο Τμήμα Χημείας έχοντας δημιουργήσει μία ανεξάρτητη ερευνητική ομάδα που ασχολείται δυναμικά με την Οργανοκατάλυση και τη Φωτοκατάλυση.

Το 2014, η ερευνητική ομάδα του Χ. Κόκοτου ανέπτυξε ένα καινοτόμο, Πράσινο και φιλικό προς το περιβάλλον πρωτόκολλο οξείδωσης που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την οξείδωση πληθώρας οργανικών ενώσεων. Η μεγάλη σημασία της συγκεκριμένης εργασίας, που έχει δημοσιευθεί στο περιοδικό της ACS Journal of Organic Chemistry, αναγνωρίσθηκε αμέσως από την American Chemical Society που επέλεξε το άρθρο ως Editor’s choice, για τη συμβολή του στην Οργανική Συνθετική Χημεία. Η εργασία αυτή αποτέλεσε ένα από τα πλέον αναγνωσμένα άρθρα του περιοδικού για 12 μήνες. Στη συνέχεια, η ερευνητική ομάδα του Χριστόφορου Κόκοτου επέκτεινε την εφαρμογή του οξειδωτικού πρωτοκόλλου σε συνδυασμό με άλλες οργανικές αντιδράσεις που οδηγούν σε προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας και οι σχετικές εργασίες έχουν δημοσιευθεί σε περιοδικά υψηλού δείκτη απήχησης τόσο της Οργανικής όσο και της Πράσινης Χημείας (Green Chemistry, Organic Letters, Advanced Synthesis Catalysis, Chemistry a European Journal). Σήμερα, οι έρευνες του στρέφονται στη χρήση της ηλιακής ακτονοβολίας για τη διεξαγωγή οργανικών χημικών διεργασιών.